Welgelegen

June 17th, 2009

Plantage Welgelegen aan de Coroniaanse kust
Opperdistrict Nickerie, lot 233 – 234
volgorde der plantages: (van oost naar west)
Inverness – Hamilton – Welgelegen – Moy – Perseverance – Maryshope – Totness – Friendship – Bantaskine – John – Bella drum – Johanna Maria – Groot en klein Novar – Salem – Clyde – Leasowes – Sarah – Burnside

Auteur: Philip Dikland, 2004.

chronologie:

1817 – S. Van Thol (lot no. 231 t/m 236)

In 1817 werden de 5 aaneengesloten percelen no’s 231 t/m 236 uitgegeven aan S. Van Thol. Deze heeft de landen echter niet gecultiveerd. In 1825 retourneerden de erfgenamen van Thol de landen aan het gouvernement.

1821 – Martin Duport, Moore (almanak 1821)

J. van Thol was directeur van de plantage Welgelegen ; S. Van Thol verzorgde samen met eigenaar Moore de administratie.

1843 – MacBean & Acton (almanak 1843)

De plantage Welgelegen (500 akkers) was verlaten, en komt ook nadien op geen enkele plantagelijst meer voor.

1883 – bijkerk R.K. gemeente

De betrouwbaarste bron over de kerkgeschiedenis van Coronie is A.C. Schalken (historische gids 300 jaar R.K.gemeente, 1985). Volgens Schalken werd de eerste R.K. gemeente in 1842 gevestigd te Cardross Park, gevolgd in 1869 door een hulpkerk te Burnside. Deze gemeenten lagen aan de westzijde van Coronie, en waren daarom voor de mensen uit midden en oost-Coronie onbereikbaar. In 1875 werd de parochie O.L.Vrouw Onbevlekt Ontvangen ingewijd te Mary’s Hope, die centraal-Coronie kon bedienen. Pas in 1883 kwam een oplossing voor oost-Coronie tot stand. In dat jaar schonk de heer Howard, eigenaar van Welgelegen, 2 hectare grond voor de stichting van een gemeente. Het kerkje van Cardross Park werd toen overgebracht naar Welgelegen, en ingewijd op 1 november 1883. In 1902 werd een nieuwe kerk gebouwd, de H.H. Joachim en Annakerk, en dat is de kerk die er tot voor heel kort nog stond.

Anno 2003 is pater Van Kempen pastoor te Coronie. Deeltijds, want hij is tevens patoor van de Fatimaparochie te Paramaribo. Maar elke 14 dagen is hij in Coronie, waar hij dienst houdt te Mary’s Hope en het kleine kerkje te Burnside. Het kerkje te Welgelegen is niet meer in gebruik. “De gemeente verkleint” zegt van Kempen “de jonge mensen trekken weg naar Paramaribo. Hier is er geen werk voor hen”. Maar ook het ongebruikte bezit moet onderhouden worden, en dat werd een steeds groter blok aan het been. Uiteindelijk werd besloten om het vervallen kerkje van Burnside te slopen, en het mooie maar ongebruikte kerkje van Welgelegen te herbouwen op Burnside. In de maanden mei t/m juli 2004 werd deze operatie uitgevoerd. Het is een logische en praktische oplossing, want de kerk moet daar zijn waar de gemeente is, en Van Kempen handelde in dit opzicht precies hetzelfde als zijn collega’s van de 19e eeuw. Maar toch is een speciaal stukje Coronie verloren gegaan.

2004 – de monumenten

Philip Dikland maakte in 2003 een uitgebreide fotoserie van alle traditionele gebouwen in Coronie. Het zijn unieke monumentjes, maar geen van alle beschermd, en ze zullen spoedig verdwijnen. In Welgelegen liggen de oude huizen aan de zandweg die uitkomt op de Oost-westverbinding. Deze zandweg is de oude plantageweg.

bronnen:

1 – boeken en artikelen

1.1 – Heckers, A.A
het district Nickerie, geographische aanteekeningen en geschiedkundig overzicht, met kaarten – 1923, stoomdrukkerij van Ommeren, Paramaribo ; opnieuw uitgegeven 1979.

1.2 – Schalken, A.C.
historische gids 300 jaar R.K.gemeente
1985.

2 – archief Dienst der Domeinen, Paramaribo

Certificaat lot no. 236 (deel van Inverness)
Certifikaat
Relatief het perceel land bekend onder op de generaal schetskaart onder no. 236 gelegen aan de west zeekust dezer kolonie tusschen de rivieren Coppename en Corrantijn.
Dit perceel land is – blijkens mij ter hand gekomene origineele stukken – met bijvoeging der naast gelegene perceelen no. 235, 234, 233, 232, 231 in den jare 1817 ingevolge authorisatie van destijds gouverneur generaal ad int: uitgemeten door den landmeter H: F: Camp ten verzoeke van S: van Thol, doch van deze preferentie op de perceelen is door F: W: Faerber qq als beherende den boedel van wijlen genoemde S: van Thol afstand gedaan, kunnende hetzelve perceel zonder prejudice van iemand aan W: Moore en Mac Inthosch welken hetzelve in allodialen eijgendom verlangen op te nemen worden verleend.
De kaart door mij op heden in duplo van dit perceel land geformeerd is figuratief, moetende hetzelve dus bij het verkrijgen van een warand worden gemeten ten einde daarvan te formeeren kaarten ter approbatie.
Dit perceel land heeft den inhoud van 500 akkers met eene face van 30 kettingen en alzo ter gemiddelde diepte van 166 2/3 kettingen.
Aldus gedaan en in triplo nafgegeven alhier aan Paramaribo den 17 meij 1825
De geadmitteerde landmeter.
Geapprobeerd bij resolutie van zijne excellentie den heere generaal majoor gouverneur der kolonie Suriname van dingsdag den 17 meij 1825 no. 170
de secretaris van het gouvernement

Comments are closed.